Andijk

De toren van de kathedraal priemde prominent boven de dijk uit. Ik zag het vanaf de boot die ons van Medemblik naar Enkhuizen bracht. Een paar jaar later fietsten we over de Westfriese omringdijk en scheerden er rakelings langs. Aan de ene kant het IJsselmeer, aan de andere kant het dorp Andijk met die uitdagende torenspits. Knij- pen in de remmen voor een kort bezoek was er niet bij. We moesten snel verder naar de kop van de Afsluitdijk.

Vaak dacht ik nog terug aan de kathedrale dorps- kerk, die voor mij onbe- reikbaar leek.

Het was geen toeval, want daar geloof ik niet in, maar in juni bracht een ontmoeting van een schrijfgroep mij naar Andijk. Na een intensieve schrijfsessie stond een bezoek aan de gereformeerde kerk op het programma. ‘Kerk open’ las ik op het bord bij de deur, die uitnodigde voor een bezichtiging. Nu zag ik het pas goed.

Ik stond aan de voet van de spitse toren als onlosmakelijk onderdeel van dit monumentale en kathedrale gereformeerde Godshuis.

page5image1810560

Nijvere mannenbroeders, de meesten van hen waren zaadveredelaar of bollen- en bloemkoolteler, gaven in 1929 opdracht tot de bouw van de 1200 zitplaatsen tellende kerk, een ontwerp van Egbert Reitsma. Een indrukwekkend orgel en opvallend mooie kleuren kenmerkten het interieur. Halverwege de vorige eeuw werden veel kleuren overgeverfd in bruin- en wittinten. De calvinisten vonden het bij nader inzien te frivool. Gelukkig werd bij een recente restauratie van dit rijksmonument de originele kleurstelling hersteld.

Na het kerkbezoek bladerden we door boeken met de familiegeschiedenis van de gastheer. Ik rolde bijna van mijn stoel toen ik las dat zijn overgrootmoeder, Aafje Brouwer, na het overlijden van haar man in 1905 hertrouwde met mijn overgrootvader Pieter Mauritsz Kool wiens vrouw ook was overleden.

In Andijk zat ik opeens tussen aangetrouwde familie. Weliswaar een ‘koude’ familie- band, maar met de gereformeerde kathedraal in de nabijheid werd ik warm van bin- nen en voelde ik mij verbonden met de protestanten in Andijk. Nu wist ik absoluut zeker dat toeval niet bestaat.

In West-Friesland zeggen ze dan: “Zuks moet je opskroive”.

Frits Kool

AMSTERDAM

In het hiernamaals aankomen is vreselijk. Kiezen moet je tussen die twee bergen en je hebt geen idee of de linker de hel is en de rechter de hemel
Ik schrok verward op bij een boekpresentatie in Amsterdam. De jonge dichter Emma van Hooff las voor uit haar nieuwe bundel. Kort geleden had ik in de Oude Lambertus voorgangers horen preken over de duivel. Nu ging het over het hiernamaals, de hel en de hemel. Het was alsof ik teruggeworpen werd in de tijd. Lang geleden werden deze woorden vaak gebruikt in onze kerken. Tegenwoordig gaat het vaker over omzien naar je medemens. Na de Covid-19 pandemie is het nu oorlog in Europa. We leven in een verwarrende tijd waarin woorden worden gebruikt, die we hebben verleerd.

Mondkapjes, vaccinaties en quarantaines zijn na twee jaar verdwenen. Reizen kan weer onbeperkt. Voor het eerst in lange tijd was ik in Amsterdam, de stad waar ik mijn hart aan heb verpand. Ik verheugde mij op boekpresentaties met literaire meesters, zoals Adriaan van Dis. Maar eerst kwam Emma van Hooff met haar poëzie inspelen op deze verwarrende tijd. Haar dichtkunst bracht mijn hoofd op hol. Ik hoorde Van Dis wel voorlezen uit één van zijn vrolijke verhalen, maar verstond hem niet.

Toen de bijeenkomst afgelopen was liet ik het afsluitende drankje aan mij voorbij gaan. In plaats daarvan dwaalde ik door Mokum, de monumentale stad die mooie herinneringen bij mij oproept en waar ik een deel van mijn militaire dienstplicht vervulde. Ik liep langs Beursplein 5 en kwam via de Beursstraat in de Warmoesstraat. Daar zag ik het politiebureau en besefte dat Amsterdam niet alleen monumentaal maar ook werelds is. De Wijde Kerksteeg ontvouwde het zicht op de Oude Kerk. Het was na zessen. De deur van deze dagelijks geopende protestantse kerk was al dicht, maar het stimuleerde me om thuis te bladeren in hun website. Ik las de zin van de week: ‘Dit is niets anders dan het huis van God, dit moet de poort van de hemel zijn!’ In één klap was mijn verwarring verdwenen. Geen keuzestress. Ik stond weer met beide benen op de grond.

Frits Kool

Frits Kool (1944) groeide op in Broek op Langedijk (Noord-Holland). Hij woonde met zijn gezin vele jaren in Woerden. Tegen het einde van zijn loopbaan verhuisden hij en zijn vrouw naar Engelen. Beiden zijn aangesloten bij de Protestantse Gemeente Engelen en voelen zich betrokken bij het wel en wee van deze actieve kerkgemeenschap. Frits schrijft al jaren columns voor het -destijds- kerkblad SAMEN, nu LamBertusBode. Een aantal columns is gebundeld in ‘Inspiratie Onderweg’. Te verkrijgen via de schrijver.